Aktualności

Dobór przepływomierza do strefy Ex zaczyna się od ustalenia rodzaju atmosfery wybuchowej i klasyfikacji miejsca montażu. Następnie sprawdza się oznaczenie przeciwwybuchowe urządzenia, dopuszczalne temperatury oraz warunki instalacji. Dokumentacja musi dotyczyć dokładnej wersji przepływomierza, która zostanie zamówiona.

Wymagania dla przepływomierzy masowych w strefach Ex

W instalacjach z gazami, parami i mgłami palnych substancji stosuje się strefy 0, 1 i 2. Dla atmosfer zawierających palny pył są to strefy 20, 21 i 22. Klasyfikację miejsca montażu należy przyjąć z dokumentacji zakładu i uwzględnić przy wyborze kategorii urządzenia.

Litera G oznacza przeznaczenie do atmosfer gazowych, a D — pyłowych. Oprócz kategorii trzeba zweryfikować grupę gazową lub pyłową, dopuszczalną temperaturę powierzchni i zakres temperatury otoczenia. Wszystkie te parametry muszą odpowiadać warunkom w miejscu instalacji.

Przykładowe oznaczenie II 2G Ex ib IIC T4 Gb wskazuje urządzenie grupy II, kategorii 2 do atmosfer gazowych, z zabezpieczeniem iskrobezpiecznym „ib”. IIC określa grupę gazową, T4 klasę temperaturową, a Gb poziom zabezpieczenia urządzenia. Takie oznaczenie występuje między innymi w dokumentacji przepływomierzy Bronkhorst EX-FLOW.

Kluczowe normy ATEX i ich znaczenie dla bezpieczeństwa

Dyrektywa ATEX 2014/34/UE określa wymagania dla urządzeń przeznaczonych do pracy w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Normy techniczne opisują natomiast wymagania konstrukcyjne, badania i zasady instalowania urządzeń.

Najważniejsze obszary obejmuje seria 60079:

• 60079-0 — ogólne wymagania dotyczące konstrukcji, badań i oznakowania urządzeń Ex;

• 60079-14 — dobór, projektowanie i montaż instalacji elektrycznych oraz ich kontrola przed uruchomieniem;

• 60079-17 — kontrola i konserwacja instalacji elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem.

Do konkretnego rodzaju zabezpieczenia stosuje się również odpowiednie części tej serii. Numery i wydania norm należy sprawdzić w deklaracji zgodności oraz dokumentacji urządzenia. Pozwala to ustalić, na jakiej podstawie oceniono daną konstrukcję i jakie wymagania obowiązują podczas montażu.

Jakie certyfikaty musi posiadać przepływomierz masowy?

Przy zakupie urządzenia na rynek UE należy sprawdzić deklarację zgodności UE, oznakowanie ATEX oraz instrukcję zawierającą warunki użytkowania w strefie Ex. Zakres dokumentów wydawanych przez jednostkę notyfikowaną zależy od kategorii urządzenia i zastosowanej procedury oceny zgodności. W przypadku urządzeń kategorii 3 możliwa jest ocena zgodności prowadzona przez producenta.

Jeżeli dla danego wykonania wydano certyfikat badania typu UE, trzeba porównać jego zakres z kodem zamawianego produktu. Ważne są także załączniki opisujące dopuszczalne konfiguracje, temperatury i warunki przyłączenia. Szczególną uwagę wymagają warunki specjalne wskazane w dokumentacji Ex. Mogą dotyczyć ochrony przed ładunkami elektrostatycznymi, rodzaju obudowy, przewodów lub sposobu zasilania. Należy uwzględnić je już podczas projektowania punktu pomiarowego.

Najczęściej wymagane certyfikaty międzynarodowe i krajowe

W projektach międzynarodowych często pojawia się IECEx, czyli system certyfikacji oparty na normach IEC dotyczących urządzeń do atmosfer wybuchowych. Wymagania ATEX i IECEx mają odrębne podstawy, dlatego dokumenty dobiera się do rynku oraz specyfikacji inwestycji.

Dla instalacji w Polsce sprawdza się zgodność z wymaganiami ATEX obowiązującymi w UE. Dodatkowe dopuszczenia mogą wynikać z przeznaczenia urządzenia lub wymagań odbiorcy. Świadectwo wzorcowania służy z kolei do potwierdzenia parametrów pomiarowych i stanowi osobny element dokumentacji. Dostawcy warto więc przekazać listę wymaganych dokumentów już w zapytaniu ofertowym. Ułatwia to wybór właściwego wykonania i przygotowanie kompletu dokumentacji przed dostawą.

Dane techniczne niezbędne do prawidłowego doboru urządzenia

Dobierając przepływomierz masowy, należy opisać zarówno proces, jak i warunki montażu. Metalchem oferuje przepływomierze i regulatory masowe termiczne oraz Coriolisa, dlatego zapytanie powinno jasno określać medium i oczekiwany sposób pomiaru.

Zakres przepływu powinien obejmować rzeczywiste warunki pracy, również przy najmniejszym poborze. W zapytaniu warto zaznaczyć, czy urządzenie będzie mierzyć przepływ ciągły, kontrolować dozowanie czy współpracować z zaworem regulacyjnym.

Komplet danych pozwala dostawcy sprawdzić jednocześnie zakres pomiarowy, odporność materiałów, warunki hydrauliczne i zgodność Ex. Ułatwia też przygotowanie oferty z jednoznacznym kodem urządzenia oraz dokumentacją odpowiadającą wymaganiom instalacji.

FAQ

Jakie przepływomierze masowe mogą pracować w strefie Ex?

Urządzenia w wykonaniu Ex odpowiednim do danej strefy, rodzaju atmosfery i warunków temperaturowych. Zgodność sprawdza się na podstawie oznaczenia, dokumentacji i instrukcji montażu.

Czy każdy przepływomierz masowy ma certyfikat ATEX?

Wykonanie Ex może być opcją konkretnego modelu. Zakres wymaganej certyfikacji zależy od kategorii urządzenia i procedury oceny zgodności, dlatego trzeba zweryfikować dokładną wersję produktu.

Jakie dane są potrzebne do doboru przepływomierza masowego w strefie Ex?

Skład medium, zakres przepływu, ciśnienie, temperatura, lepkość, wymagana dokładność i przyłącza. Potrzebne są również klasyfikacja strefy oraz wymagania dotyczące oznaczenia Ex i dokumentacji.

Jakie są najważniejsze normy związane z ATEX dla przepływomierzy?

Seria 60079 obejmuje wymagania dla urządzeń Ex, ich doboru, montażu i konserwacji. Właściwe części oraz wydania norm zależą od konstrukcji i rodzaju zabezpieczenia przepływomierza.